Odbicie suwadła

W broni działającej na zasadzie odprowadzania gazów prochowych z przewodu lufy występuje zespół ruchomy składający się między innymi z zamka i suwadła. Zamek to element który zamyka przewód lufy od strony wlotowej. Suwadło to element który po oddaniu strzału, poruszając się do tyłu, odryglowuje zamek, a następnie niesie zamek (powoduje jego ruch). Po dojściu zespołu ruchomego w skrajne tylne położenie, zespół ruchomy wraca w przednie położenie dzięki sprężynie powrotnej, podczas powrotu suwadło ponownie niesie zamek, a następnie powoduje jego zaryglowanie. Jednak suwadło dochodząc w skrajne przednie położenie, po uderzeniu w element który ogranicza jego ruch do przodu, może się odbić, po czym rozpocząć nieznaczny ruch do tyłu. Ten nieznaczny ruch do tyłu, jeśli będzie zbyt duży, może spowodować odryglowanie zamka przy wysokim ciśnieniu w lufie (zakładając że po oddaniu strzału nastąpi po nim prawie natychmiast następny strzał), a odryglowanie zamka przy zbyt wysokim ciśnieniu w lufie może być niebezpieczne, przykładowo prowadząc do uszkodzenia broni. Tym samym aby zapobiec odbiciu suwadła, zmniejszyć je, lub chociaż spowodować że odbicie suwadła będzie niegroźne, stosowane są różne rozwiązania. Postanowiłem je opisać, a przynajmniej niektóre z nich.

 

Odcinek swobodnego ruchu suwadła

Odcinek swobodnego ruchu suwadła to rozwiązanie które nie likwiduje odbicia suwadła, nie powoduje również zmniejszenia odbicia. Powoduje jednak że odbicie suwadła staje się niegroźne. Otóż w broni bez odcinka swobodnego ruchu suwadła, po oddaniu strzału, suwadło poruszając się do tyłu najpierw odryglowuje zamek, a następnie go niesie w tylne położenie. W broni z odcinkiem swobodnego ruchu suwadła, po oddaniu strzału, suwadło poruszając się do tyłu najpierw nie powoduje ani odryglowania zamka, ani jego ruchu do tyłu. Dopiero po przebyciu pewnej drogi suwadło powoduje odryglowanie zamka, a następnie ruch zamka do tyłu. Ten początkowy odcinek drogi suwadła, na którym suwadło poruszając się nie powoduje ani odryglowania zamka, ani nie powoduje jego ruchu do tyłu, to odcinek swobodnego ruchu suwadła. Dzięki temu rozwiązaniu odbicie suwadła występuje na odcinku swobodnego ruchu suwadła, tym samym suwadło wykonując stosunkowo niewielki ruch do tyłu po wystąpieniu odbicia, nie powoduje odryglowania zamka. Odcinek swobodnego ruchu suwadła to bardzo popularne rozwiązanie, tym samym trudno wymienić wszystkie konstrukcje broni strzeleckiej w których rozwiązanie to zastosowano. Przykładowo odcinek swobodnego ruchu suwadła zastosowano między innymi w radzieckim karabinku automatycznym AK skonstruowanym przez Michaiła Kałasznikowa i w amerykańskim karabinku automatycznym AR-18. Zaryzykuję zresztą stwierdzenie że znaczna większość karabinków automatycznych ma odcinek swobodnego ruchu suwadła.

 

Granulki

Aby zmniejszyć odbicie suwadła, w jego wnętrzu można umieścić komorę ze znajdującymi się w niej granulkami. Granulki, mogąc się we wnętrzu swojej komory poruszać i uderzać o jej ścianki, wygaszają (zmniejszają) odbicie suwadła. Często stosowane są granulki wykonane z wolframu. Wolfram najpewniej stosowany jest z tego względu że materiał ten charakteryzuje się dużą gęstością i dużą twardością. Dzięki dużej gęstości wolframowe granulki, a jednocześnie komora w której się znajdują, nie muszą mieć dużej objętości. Duża twardość wolframu powoduje natomiast że w przypadku wolframowych granulek nie powinno dojść do ich odkształcenia pod wpływem przemieszczania się i uderzania o ścianki komory wewnątrz której się znajdują. Umieszczona wewnątrz suwadła komora z granulkami może być stosowana nie zamiast odcinka swobodnego ruchu suwadła, a obok odcinka swobodnego ruchu suwadła. Przykładowo niemiecki karabinek automatyczny G36 skonstruowany w firmie Heckler und Koch ma zarówno umieszczoną we wnętrzu suwadła komorę z wolframowymi granulkami, jak i odcinek swobodnego ruchu suwadła. Niemiecka firma Heckler und Koch często stosowała w swojej broni umieszczoną we wnętrzu suwadła komorę z wolframowymi granulkami, również jeśli była to broń działająca na zasadzie odrzutu zamka połswobodnego. Tutaj warto dodać że w przypadku broni działającej na zasadzie odrzutu zamka półswobodnego element wewnątrz którego umieszczano komorę z granulkami bywa nazywany zarówno suwadłem (terminologia zgodnie z którą w tego typu broni występuje zamek i suwadło), jak i trzonem zamkowym (terminologia zgodnie z którą w tego typu broni występuje tłok zaporowy i trzon zamkowy).

 

Ruchome ciężarki w popychaczu suwadła

Buffer

Popychacze suwadła w broni systemu AR-15. Od góry: popychacz suwadła w wersji krótkiej z trzema stalowymi ciężarkami. Popychacz w wersji krótkiej z jednym ciężarkiem wolframowym i dwoma stalowymi. Popychacz w wersji krótkiej z dwoma ciężarkami wolframowymi i jednym stalowym. Pozbawiony ciężarków krótki popychacz zamka przeznaczony do broni systemu AR-15 strzelającej nabojem pistoletowym i tym samym działającej na zasadzie odrzutu zamka swobodnego. Popychacz suwadła w wersji długiej z pięcioma stalowymi ciężarkami i jedną przekładką.

 

Ruchome ciężarki umieszczone we wnętrzu popychacza suwadła to rozwiązanie spotykane w broni systemu AR-15 (amerykańskie karabinki automatyczne M16, M4 i klony tych konstrukcji). Rozwiązanie to polega na umieszczeniu we wnętrzu popychacza suwadła ciężarków, które mogą się poruszać względem popychacza. Ciężarki, mogąc się poruszać we wnętrzu popychacza i uderzać od wewnątrz o jego przednią bądź tylną ściankę, zmniejszają (wygaszają) odbicie suwadła. Amerykański karabinek automatyczny M16 początkowe nie miał ruchomych ciężarków umieszczonych we wnętrzu popychacza suwadła, co powodowało problemy. Otóż broń systemu AR-15, w tym karabinek automatyczny M16, nie dość że nie ma odcinka swobodnego ruchu suwadła, to jeszcze ma iglicę umieszczoną w suwadle. Ze względu na iglicę znajdującą się w suwadle, we wczesnych M16, gdy następowały szybko po sobie co najmniej dwa strzały, mogło dojść do sytuacji w której kurek uderzał iglicę w czasie kiedy suwadło było nieco oddalone od skrajnego przedniego położenia, na skutek wystąpienia odbicia suwadła. Jeśli kurek uderzał iglicę w czasie kiedy suwadło było nieco oddalone od skrajnego przedniego położenia, mogło dojść do sytuacji w której iglica nakłuwała spłonkę zbyt płytko, co z kolei prowadziło do niewypału. Problemu z niewypałami by nie było gdyby iglica była umieszczona w zamku. Aby zaradzić niewypałom, podczas wojny w Wietnamie wprowadzono do konstrukcji M16 popychacz suwadła z ruchomymi ciężarkami. Tutaj dodam że popychacz suwadła porusza się we wnętrzu tulei wystającej z tyłu komory spustowej. Tuleja i popychacz mogą występować w wersji długiej (M16 i jego odmiany) oraz w wersji krótkiej (M4 i jego odmiany). Tuleje zazwyczaj różnią się kształtem swojej tylnej części w zależności od tego czy przeznaczone są do broni wojskowej, czy do broni systemu AR-15 produkowanej na rynek cywilny. Ruchome ciężarki znajdujące się we wnętrzu popychacza suwadła mają umieszczone pomiędzy sobą gumowe przekładki, co ma zapobiegać odbijaniu się ciężarków podczas ich dochodzenia w skrajne przednie bądź skrajne tylne położenie. Ciężarki mogą być wykonane ze stali lub wolframu. Ilość ciężarków zależy od tego jaką tuleję urządzenia powrotnego zastosowano (krótką bądź długą). Materiał z jakiego wykonano ciężarki zależy od tego jakiej długości lufę zastosowano w danej broni. Tylną część popychacza suwadła stanowi wykonany z tworzywa sztucznego element amortyzujący uderzenie popychacza suwadła dochodzącego w skrajne tylne położenie, stąd w języku angielskim cały popychacz suwadła określany jest mianem „buffer” (zderzak). Po odłączeniu od popychacza suwadła wspomnianego zderzaka, z wnętrza popychacza suwadła można wyjąć ciężarki i ich gumowe przekładki. Zastosowanie w M16 i innej broni systemu AR-15 popychacza suwadła z ruchomymi ciężarkami było ciekawym rozwiązaniem problemy niewypałów, jednak gdyby zespół ruchomy tej broni był lepiej skonstruowany, w ogóle nie było by potrzeby stosowania takiego rozwiązania. Popychacz suwadła z ruchomymi ciężarkami to rozwiązanie praktycznie niespotykane poza bronią systemu AR-15. Dodać należy że w firmie ArmaLite najpierw skonstruowano karabinek automatyczny M16, a następnie karabinek automatyczny AR-18, przy czym ten drugi nie miał już popychacza suwadła z ruchomymi ciężarkami. W broni systemu AR-15 popychacza suwadła z ruchomymi ciężarkami nie ma w przypadku konstrukcji strzelających nabojem pistoletowym i tym samym działających na zasadzie odrzutu zamka swobodnego (przykładowo pistolety maszynowe skonstruowane na bazie broni systemu AR-15). W tego typu konstrukcjach popychacz jest dodatkowo nie popychaczem suwadła, a popychaczem zamka.

Reklamy
Odbicie suwadła

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Connecting to %s