Amunicja czołgowa w zbiornikach paliwa

t-72_zbiornik_amunicja

Zdjęcie przedstawiające wnętrze przekroju czołgu T-72. Na zdjęciu widać przedni zbiornik paliwa z gniazdami na amunicję armatnią. Zbiornik paliwa to duży czerwony element znajdujący się po prawej stronie zdjęcia. Gniazda na amunicję armatnią widoczne są we wnętrzu owalu wyróżniającego się od większej części zdjęcia.

 

Aby zmniejszyć objętość przedziału napędowego czołgu, a jednocześnie aby wykorzystać różne zakamarki czołgu znajdujące się poza przedziałem napędowym, bardzo często czołgi mają część zbiorników paliwa umieszczonych poza przedziałem napędowym. Zbiorniki znajdujące się poza przedziałem napędowym, mogą być umieszczone na zewnątrz kadłuba czołgu, jak i być umieszczone wewnątrz kadłuba czołgu. Można dojść do wniosku że jak zbiornik paliwa znajduje się we wnętrzu kadłuba czołgu, a jednocześnie poza przedziałem napędowym, to znajduje się albo w przedziale bojowym, albo w przedziale kierowania. Jednak często zbiorniki paliwa znajdujące się we wnętrzu kadłuba, a jednocześnie znajdujące się poza przedziałem napędowym, oddzielone są od załogi czołgu płytami pancernymi, a można dyskutować czy wewnętrzny zbiornik paliwa umieszczony poza przedziałem napędowym, a jednocześnie oddzielony od załogi płytami pancernymi, jest umieszczony w przedziale bojowym lub kierowania, czy może jest umieszczony obok przedziału bojowego lub kierowania. Przy czym to dyskusja na temat terminologii, a konkretnie na temat tego czy wymiary przedziału bojowego i przedziału kierowania wyznaczane są jedynie przez zewnętrzny pancerz kadłuba czołgu, czy może również przez płyty pancerza wewnętrznego. Pod pojęciem pancerz wewnętrzny mam na myśli przykładowo płyty pancerne oddzielające zbiornik paliwa od załogi. Jednak wpis ten nie będzie dotyczył terminologii związanej ze zbiornikami paliwa. Będzie natomiast dotyczył zagadnienia przechowywania czołgowej amunicji armatniej we wnętrzu zbiorników paliwa znajdujących się poza przedziałem napędowym. Otóż w radzieckich zimnowojennych czołgach, od czołgu T-55 (T-54 jeszcze nie miał takiego rozwiązania), stosowane są zbiorniki paliwa z umieszczonymi wewnątrz zbiornika gniazdami na amunicję armatnią. Tego typu rozwiązanie zastosowano zarówno w czołgach z armatą wykorzystującą amunicję scaloną (T-55, T-62), jak i w czołgach z armatą wykorzystującą amunicję rozdzielnego ładowania (T-64, T-72, T-80). Zbiorniki z gniazdami na amunicję umożliwiają bardzo efektywne wykorzystanie przestrzeni wewnątrz czołgu, co z kolei umożliwia skonstruowanie czołgu o niewielkich wymiarach. Czołg o niewielkich wymiarach może być natomiast stosunkowo lekki i jednocześnie dobrze opancerzony. Oczywiście, można dyskutować czy gniazda na amunicję armatnią umieszczone w zbiornikach paliwa są dobre, jeśli chcieć zapewnić dobrą przeżywalność załogi czołgu w przypadku przebicia pancerza przez wrogi pocisk. Uważam jednak że zastosowanie zbiorników paliwa z gniazdami na naboje armatnie nie musi powodować bardzo złej przeżywalności załogi w przypadku przebicia pancerza. Przykładowo nie zdziwił bym się gdyby przeżywalność załogi w przypadku przebicia pancerza nie była wyraźnie gorsza w radzieckich czołgach T-55 i T-62, względem tego jaka była w zachodnich czołgach z tego samego okresu (przykładowo w amerykańskich Pattonach). Tutaj zaznaczę że o ile T-55 i T-62 miały zbiorniki z gniazdami na amunicję armatnią, to w amerykańskich Pattonach nie zastosowano tego typu zbiorników paliwa. Zaznaczę jednak że radzieckie czołgi T-64, T-72 i T-80 uważane są za wozy zapewniające bardzo słabą przeżywalność załogi w przypadku przebicia pancerza, a pojazdy te mają zbiorniki paliwa z gniazdami na amunicję. Jednak nawet jeśli założyć że czołgi T-64, T-72 i T-80 faktycznie zapewniają bardzo słabą przeżywalność załogi w przypadku przebicia pancerza, to mam wątpliwości czy ta ich cecha jest spowodowana zbiornikami paliwa wyposażonymi w gniazda na pociski i ładunki miotające. Według mnie w czołgach T-64, T-72 i T-80, w przypadku przebicia pancerza, najbardziej negatywnie na przeżywalność załogi wpływa zastosowanie amunicji z samospalającymi się łuskami, która została umieszczona w takich miejscach czołgu, które mają spore szanse zostać trafione przez pocisk bądź strumień kumulacyjny, który dokonał przebicia pancerza. Pod pojęciem miejsca które mają spore szanse zostać trafione przez pocisk bądź strumień kumulacyjny, który dokonał przebicia pancerza, mam na myśli przykładowo stosunkowo wysoko położone partie kadłuba czołgu, wewnątrz których znajduje się amunicja drugiego rzutu (amunicja znajdująca się poza magazynem automatu ładującego, którą można ręcznie załadować do automatu ładującego, po tym jak w magazynie automatu skończy się amunicja). Dodam że w czołgu T-90MS, który jest daleką pochodną T-72, chcąc zapewnić lepszą przeżywalność załogi w przypadku przebicia pancerza niż w T-72, część amunicji drugiego rzutu umieszczono w pojemnikach znajdujących się na zewnątrz wieży (zapłon tak umieszczonej amunicji nie powinien stanowić zagrożenia dla załogi umieszczonej we wnętrzu czołgu), ale jednocześnie pozostawiono zarówno automat ładujący amunicję, jak i znajdujący się za nim tylny zbiornik paliwa z gniazdami na amunicję armatnią. Zarówno magazyn automatu ładującego, jak i tylny zbiornik paliwa z gniazdami na amunicję, znajdują się stosunkowo nisko, co zmniejsza szanse na to że zostaną trafione w przypadku przebicia pancerza. Pozostawienie w T-90MS tylnego zbiornika paliwa z gniazdami na amunicję armatnią, znajdującego się za magazynem automatu ładującego, świadczy o tym że według konstruktorów wozu, stosunkowo dobrze umieszczony tylny zbiornik paliwa z gniazdami na amunicję armatnią (nisko, przy dnie kadłuba), nie stanowi w czołgu T-72 największego zagrożenia w przypadku przebicia pancerza. Napisałem o tylnym zbiorniku z gniazdami na amunicję, bowiem czołg T-72 ma również przedni zbiornik paliwa z gniazdami na amunicję armatnią, ale przedni zbiornik i jego gniazda na amunicję znajdują się stosunkowo wysoko, stanowiąc najpewniej większe zagrożenie od tylnego zbiornika z gniazdami na amunicję. Stąd też z tego co pamiętam w T-90MS usunięto z przedniego zbiornika gniazda na amunicję armatnią. Na koniec dodam że wszystkie znane mi czołgi wyposażone w zbiorniki paliwa z gniazdami na amunicję, to czołgi wyposażone w silnik Diesla lub silnik turbinowy, tak więc w silnik zazwyczaj zasilany olejem napędowym, ewentualnie paliwami zbliżonymi do oleju napędowego (do tego typu paliw zalicza się między innymi nafta lotnicza). Mam jednak spore wątpliwości czy można postawić tezę że w przypadku przebicia pancerza czołgu, zbiornik wypełniony olejem napędowym stanowi mniejsze zagrożenie od zbiornika wypełnionego benzyną.

Reklamy
Amunicja czołgowa w zbiornikach paliwa

2 uwagi do wpisu “Amunicja czołgowa w zbiornikach paliwa

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Connecting to %s