Czołgiem po lodzie

Aby być na czasie, postanowiłem napisać wpis dotyczący zagadnienia które związane jest z zimą. Choć po prawdzie, zagadnienie które opisuję należy łączyć z niższymi temperaturami od tych które występują w moim miejscu zamieszkania podczas tworzenia wpisu. Jakie to zagadnienie? Otóż zagadnienie dotyczy tego czy pokrywa lodowa jeziora, rzeki lub morza nadaje się do tego aby przejechać po niej czołgiem. Odpowiednio gruba pokrywa lodowa jest w stanie utrzymać ciężar czołgu, jednak można zadać następujące pytanie: czy zagadnienie związane z jeżdżeniem czołgiem po pokrywie lodowej zostało poruszone w wojskowych instrukcjach? Inne pytanie które ciśnie się na usta dotyczy tego jak gruba musi być pokrywa lodowa aby dało się po niej przejechać czołgiem. Aby odpowiedzieć na powyższe pytania, postanowiłem zamieścić we wpisie cytaty z polskich instrukcji wojskowych. Pierwszy cytat pochodzi z instrukcji Czołgi. Podręcznik mechanika kierowcy III-ej klasy. Cytowany tekst znajduje się na 291 stronie instrukcji, przy czym jest to strona ostatnia. Instrukcja została wydana w 1945 roku, tym samym występujące w niej terminy czołg średni i czołg ciężki dotyczą radzieckiego drugowojennego czołgu średniego T-34 i radzieckiego drugowojennego czołgu ciężkiego IS-2. Czołg średni T-34 w zależności od wersji miał masę od 26 ton (wczesne czołgi T-34/76) do 32 ton (T-34/85). Natomiast czołg ciężki IS-2 to wóz o masie 46 ton.

 

Dla przeprawy średniego czołga grubość lodu ma wynosić więcej niż pół metra, a dla ciężkiego ma być przygotowana. Wjeżdżać na lód należy na dobranym niższym biegu, hamując na zjeździe silnikiem. Po wjeździe na lód płynnie zwiększyć obroty silnika do średnich i poruszać się dalej bez bez skrętów i przerywania ruchu, nawet w przypadku gdy lód trzeszczy lub ugina się. W tym przypadku poruszać się dalej płynnie, zwiększając obroty silnika. Przeszkody trudno pokonywane przez czołg, zdobywa się przy współdziałaniu z saperami, artylerią lub rozbijając je ogniem własnego działa.

 

 

Poniżej zamieszczam kolejne dwa cytaty, oba pochodzą Podręcznika czołgisty. Biorąc pod uwagę że Podręcznik czołgisty wydany został w 1974 roku, można uznać że pojawiający się w nim termin czołg średni odnosi się do radzieckiego zimnowojennego czołgu średniego T-54/T-55 o masie 36 ton. Pierwszy cytat pochodzi z 79 i 80 strony podręcznika, natomiast drugi cytat pochodzi z 267 strony.

 

Jeżeli stan lodu i jego grubość są odpowiednie, czołg może przeprawić się po lodzie. Przygotowuje się wówczas zjazdy na pokrywę lodową i wyjazdy z niej na przeciwległym brzegu, wzmacniając odpowiednio połączenie lodu z brzegiem. Jeżeli nośność lodu jest niewystarczająca w stosunku do ciężaru czołgu, należy lód odpowiednio wzmocnić. Grubość pokrywy lodowej na rzece jest różna i zmienna- grubszy lód występuje przeważnie na odcinkach rzeki o słabym prądzie wody i tam, gdzie nie jest przykryty śniegiem lub warstwa śniegu jest niewielka. Cieńszy lód spotyka się na odcinkach rzeki o szybszym prądzie, w miejscach o torfiastym dnie, przy zabagnionych rzekach oraz pod grubą pokrywą śnieżną. Wytrzymałość lodu zależy również od warunków atmosferycznych. W końcu zimy, podczas dłuższych ociepleń i odwilży lód zmienia swoją strukturę i kruszeje. Skład chemiczny wody i domieszek wpływa także na nośność lodu. Lód powstały z wody słodkiej jest dwukrotnie trwalszy niż lód z wody morskiej. Lód wierzchniej warstwy (mętny), postały z wody zanieczyszczonej, jest słabszy od lody przeźroczystego; z tego też względu podczas ustalania nośności lodu bierze się pod uwagę grubość tej warstwy. Grubość lodu do przejazdu po nim czołgu orientacyjnie określa się w sposób następujący; za minimalną grubość (podstawę wyjściową) przyjmuje się 20-centymetrową warstwę lodu i dodaje 1 cm na każdą tonę czołgu, czyli w odniesieniu do czołgu średniego grubość lodu wyniesie: 20 cm + 36 cm (36 ton) = 56 cm. Należy jeszcze brać pod uwagę średnią temperaturę w ciągu trzech dni, na przykład: -10° i niżej- grubość lodu wyniesie około 55 cm, od -9°±1° grubość lodu około 60 cm i w temperaturze 0° i wyżej (krótkotrwałe ocieplenie)- grubość lodu około 65 cm.

 

Przeprawę po lodzie urządza się na wąskich przeszkodach wodnych, na których stan lodu jest odpowiedni. Grubość lodu krystalicznego na rzekach powinna wynosić: w temperaturze powietrza 0°- 75 cm, w temperaturze od -1° do -10°- 65 cm, a w temperaturach niższych- 60 cm.

 

 

Jak widać, nie dość że przejazd czołgiem po pokrywie lodowej jest możliwy, to jeszcze taka ewentualność była brana pod uwagę podczas tworzenia polskich instrukcji wojskowych. Przy czym nie tylko w polskich instrukcjach wojskowych poruszone zostało zagadnienie przejazdu czołgiem po pokrywie lodowej. Wspomniane zagadnienie zostało przykładowo poruszone między innymi w niemieckiej instrukcji Pantherfibel dotyczącej drugowojennego niemieckiego czołgu średniego Panzerkampfwagen V Panther.

Reklamy
Czołgiem po lodzie

Jedna uwaga do wpisu “Czołgiem po lodzie

  1. Bardzo to ciekawe zagadnienie. Zapewne sprawdzone w praktyce przez piszących te instrukcje. Ciekawe ile czołgów na to poświęcono. Co do przejazdu po lodzie, to do 1904 na Jeziorze Bajkał układano na zimę tory dla kolei transsyberyjskiej.

    Polubienie

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

w

Connecting to %s