Drgania lufy a celność broni strzeleckiej

lufa_drgania

Powyższy rysunek przedstawia drgania lufy występujące podczas strzału. Rysunek pochodzi z polskiej książki „Podręcznik balistyki” z 1947 roku. Rysunek znajduje się na 28 stronie podręcznika.

 

Jeden z czynników które wpływa negatywnie na celność broni strzeleckiej to drgania lufy występujące podczas strzału. Czynnik ten wpływa negatywnie przede wszystkim na celność podczas strzelania ogniem pojedynczym, podczas strzelania seriami to inne czynniki mają na celność wpływ zdecydowanie większy od drgań lufy (mam na myśli drgania lufy względem reszty broni, a nie drgania całej broni spowodowane odrzutem). Drgania lufy to czynnik który brany jest pod uwagę przede wszystkim w przypadku broni długiej (karabiny i karabinki). W przypadku broni krótkiej (pistolety i rewolwery) drgań lufy najczęściej nie bierze się pod uwagę, bowiem lufy stosowane w broni krótkiej zazwyczaj są stosunkowo sztywne. Dobrze również zauważyć że pistolety i rewolwery zazwyczaj charakteryzują się krótką linią celowniczą i brakiem kolby. Cechy te na tyle utrudniają celne strzelanie, że ewentualny wpływ drgań lufy na celność najpewniej pozostanie przez strzelca niezauważony. Jak już wspomniałem, drgania lufy mają negatywny wpływ na celność. Jak jednak ten negatywny wpływ zminimalizować? Otóż jedna z metod to zastosowanie lufy charakteryzującej się grubymi ściankami. Tego typu masywna lufa będzie sztywna, a tym samym mało podatna na drgania. Inna metoda umożliwiająca zminimalizowanie negatywnego wpływu drgań lufy na celność to zastosowanie lufy samonośnej (stosowane jest też określenie lufa swobodnie pływająca, będące kalką anglojęzycznego terminu free floating barrel). Lufa samonośna ma kontakt ze swoim mocowaniem w komorze zamkowej, nie ma jednak kontaktu z tymi elementami broni znajdującymi się na zewnątrz komory zamkowej, które mogły by zakłócić charakterystykę drgań lufy. Przykładowo lufa samonośna nie ma kontaktu z łożem, dwójnogiem, czy rurą gazową. Dzięki temu lufa samonośna umożliwia uzyskanie bardzo dobrej celności. Obie te metody (metoda masywna, sztywna lufa z grubymi ściankami oraz metoda lufa samonośna) często występują razem w broni wyborowej i snajperskiej. Aby dostosować charakterystykę drgań lufy do stosowanej amunicji, można zastosować odpowiednie urządzenie wylotowe, które umożliwia regulację charakterystyki drgań lufy. Tego typu urządzenie wylotowe to przykładowo BOSS (Ballistic Optimising Shooting System). Dobrze również zaznaczyć że jeśli chcieć uzyskać bardzo dobrą celność, to optymalną sytuacją nie jest taka sytuacja w której pocisk wylatuje z lufy kiedy podczas drgań jej koniec jest wyprostowany. Optymalna sytuacja to taka, w której pocisk wylatuje z lufy kiedy jej koniec jest maksymalnie odchylony. Jest tak, bowiem jeśli podczas drgań lufy, jej koniec znajduje się w pozycji wyprostowanej, to wylot lufy ma największą prędkość kątową. Natomiast jeśli podczas drgań lufy, jej koniec znajduje się w pozycji maksymalnie odchylonej, to wylot lufy ma najmniejszą prędkość kątową. Im mniejsza prędkość kątowa wylotu lufy, tym różnice pomiędzy prędkością wylotową poszczególnych pocisków będą miały mniejszy wpływ na celność broni. Jako ciekawostkę dodam że swego czasu zastanawiałem się czy w dotyczącej broni strzeleckiej polskiej literaturze z okresu Polski ludowej (mam na myśli okres od 1944 roku do 1989 roku) były wzmianki o wpływie drgań lufy na celność broni. Początkowo byłem przekonany że w polskiej literaturze z tamtego okresu nie było wzmianek na temat drgań lufy, ale okazuje się że nie jest to prawda. Wzmianki na temat drgań lufy występują w literaturze z okresu Polski ludowej, czego przykładem polska instrukcja wojskowa Krótkie wiadomości z teorii strzelania, pochodząca z 1945 roku. Poniżej cytat z Krótkich wiadomości z teorii strzelania, cytat pochodzi ze strony 41 i strony 41.

 

Drganie lufy przy wystrzale będzie najmniejsze w wypadku, kiedy siła odrzutu skierowana będzie na jeden punkt. Osiąga się to przez silne i szczelne przyleganie tylnej części lufy do kolby i usunięcie oparcia innych części lufy w łożu.

 Osadzanie lufy odbywa się w fabrykach, a oprócz rusznikarza nie wolno nikomu robić w tej dziedzinie jakichkolwiek poprawek. Przy łączeniu lufy z łożem nie należy dążyć do mocniejszego przytwierdzenia lufy, a to dlatego, że drganie (wibracja) broni umocowanej w stojaku jest inne, niż przy strzelaniu z wolnej ręki. Z tego względu przy przestrzeliwaniu karabina, nie wolno umocowywać go w stojaku nieruchomym, a lepiej kłaść go na worku z piaskiem- a to dlatego, że drganie będzie bardziej zbliżone do wibracji którą otrzymujemy przy strzelaniu z wolnej ręki.

 

 

Spośród literatury która została wydana w Polsce ludowej, nie tylko instrukcja Krótkie wiadomości z teorii strzelania zawiera wzmiankę o drganiach lufy. Tego typu wzmiankę zawiera między innymi polski Podręcznik balistyki z 1947 roku. Poniżej cytat z Podręcznika balistyki, cytat pochodzi ze strony 28.

 

Przyczyną powstawania kąta podrzutu nie jest tylko odrzut. Pod wpływem wstrząsu,, który powstanie na skutek wybuchu ładunku, lufa broni zaczyna drgać podobnie jak struna. Gdy przez lufę przebiegają drgania w postaci fal i różne jego punkty to podnoszą się, to opadają, pocisk jeszcze w tym czasie znajduje się w lufie.

 Podobnie drga również wylot lufy; położenie linii będącej przedłużeniem osi przewodu lufy zmienia się periodycznie, a końcowy kierunek pocisku zależy od fazy drgania, która pokrywa się z momentem wylotu (rys. 19 [rysunek znajdujący się na początku wpisu- przypis autora bloga])

 W ten sposób kąt podrzutu znajduje się w prostej zależności od drgania lufy, przy czym drganie lufy przy powstawaniu tego kąta ma nawet większe znaczenie aniżeli odrzut.

 

Reklamy
Drgania lufy a celność broni strzeleckiej

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Connecting to %s