Zasilanie taśmowe, część 1

tasma

Powyższy grafika przedstawia różne typy taśmy amunicyjnej widoczne od tyłu. Rysunek oznaczony cyfrą „1” przedstawia taśmę sztywną (tackę). Rysunek oznaczony cyfrą „2” przedstawia taśmę półsztywną (kilka elastycznie połączonych ze sobą „tacek”). Rysunek oznaczony cyfrą „3” przedstawia taśmę elastyczną.

 

Obok wymiennych magazynków, zasilanie przy pomocy taśmy amunicyjnej jest jednym z najczęściej spotykanych rozwiązań w automatycznej broni strzeleckiej. Postanowiłem stworzyć więc wpis dotyczący zasilania taśmowego. Taśma amunicyjna może występować pod postacią taśmy sztywnej (tak zwana tacka), półsztywnej (kilka elastycznie połączonych ze sobą tacek), bądź elastycznej. Taśmy sztywne i półsztywne zanikły już wiele lat temu, od dawna dominują taśmy elastyczne. Wczesne taśmy elastyczne były taśmami parcianymi (taśmy wykonane z materiału), jednak już wiele tat temu taśmy parciane zostały wyparte przez taśmy metalowe. Elastyczne taśmy amunicyjne mogą być ciągłe, segmentowe, bądź rozsypne. Elastyczna taśma ciągła podczas strzelania wychodzi przez okno wylotowe taśmy, przy czym jeśli taśma ciągła nie zostanie całkowicie zużyta, to przy przenoszeniu załadowanej broni zużyty (pusty) odcinek taśmy wystający z okna wylotowego taśmy będzie ciągnął się za bronią. Stąd też ciągła taśma amunicyjna może mieć negatywny wpływ na ergonomią przy przenoszeniu broni. Taśmy parciane zazwyczaj były taśmami ciągłymi, istnieją również metalowe ciągłe taśmy amunicyjnej. Taśma segmentowa składa się natomiast z dwóch lub więcej ciągłych odcinków (segmentów) połączonych ze sobą przy pomocy naboju. Stąd też jeśli broń zasilana jest przykładowo z taśmy segmentowej złożonej z dwóch odcinków po 50 naboi każdy, to po wystrzeleniu 50 pocisków zużyty 50 nabojowy odcinek odpadnie od broni, co ułatwi przenoszenie załadowanej broni. Taśmy segmentowe zazwyczaj są taśmami metalowymi. Istnieją również taśmy rozsypne, gdzie każdy nabój ma własne ogniwko łączone z innym ogniwkiem przy pomocy naboju. Stąd też podczas strzelania z broni zasilanej taśmą rozsypną przez okno wylotowe taśmy wylatują jedynie zużyte ogniwka. Taśma rozsypna bardzo ułatwia przenoszenie załadowanej broni, bowiem za bronią nie ciągnie się ani zużyta taśma amunicyjna (sytuacja występująca przy taśmie ciągłej), ani zużyty segment taśmy amunicyjnej (sytuacja występująca przy taśmie segmentowej). Taśmy rozsypne często traktowane są jako taśmy jednorazowe. Zużytą taśmę segmentową można poskładać i użyć ponownie, ale wtedy wzrasta ryzyko zacięć. Taśmy amunicyjne, niezależnie od tego jaki typ taśmy elastycznej reprezentują, mogą mieć ogniwka otwarte bądź zamknięte. Jeśli taśma ma ogniwka otwarte, to możliwe że tego typu taśma przeznaczona jest do broni o dosyłaniu bezpośrednim (choć dobrze pamiętać że istnieją wzory broni o dosyłaniu pośrednim wykorzystujące taśmę amunicyjną o ogniwkach otwartych). Natomiast jeśli taśma ma ogniwka zamknięte, to tego typu taśma na pewno przeznaczona jest do broni o dosyłaniu pośrednim. Elastyczna taśma amunicyjna może być puszczona luzem, bądź znajdować się w pojemniku na taśmę, przy czym pojemnik na taśmę może być przymocowany do broni, bądź położony obok broni. Zazwyczaj pojemniki na taśmę o mniejszych wymiarach mocowane są do broni (przykładowo 100 nabojowa skrzynka amunicyjna radzieckiego uniwersalnego karabinu maszynowego PK), a pojemniki o większych wymiarach stawiane są obok broni (przykładowo 200 nabojowa skrzynka amunicyjna do ukaemu PK). Pojemnik na taśmę może mieć zarówno postać metalowej bądź plastikowej skrzynki, jak i worka wykonanego z elastycznego materiału. Najczęściej stosowane pojemniki na taśmę mają kształt prostopadłościenny bądź owalny (bębnowy). Zazwyczaj w pojemnikach prostopadłościennych taśma ułożona jest wężowato, natomiast w pojemnikach owalnych ułożona jest spiralnie. Co ciekawe, przy wężowatym ułożeniu naboi w pojemniku zastosowanym przy broni z dosyłaniem bezpośrednim, podczas układania taśmy w skrzynce trzeba tak taśmę układać, aby po położeniu taśmy na donośniku broni taśma znajdowała się otwartą częścią ogniwek do dołu. Jeśli broń ma dosyłanie bezpośrednie a taśma będzie położona na donośniku broni otwartą częścią ogniwek do góry, to zamek nie będzie w stanie pobrać naboju z taśmy, co uniemożliwi działanie broni. Pojemnik na taśmę z wężowatym ułożeniem naboi ma tutaj sporo do rzeczy, bowiem jeśli taśma zostanie ułożona w takim pojemniku w nieprawidłowy sposób, to może być trudne ułożenie taśmy na donośniku broni tak, aby znajdowała się otwartą częścią ogniwka do dołu. Zasilanie taśmowe komplikuje konstrukcję broni względem zasilania z wymiennych magazynków, jednak zasilanie taśmowe ma pewne zalety, szczególnie dobrze widoczne w broni o dużej szybkostrzelności praktycznej. Jedna z zalet taśmy amunicyjnej to względna łatwość skonstruowania pojemnika na taśmę o dużej pojemności. Skonstruowanie praktycznego pojemnika mieszczącego taśmę na 100 bądź 200 naboi nie stanowi dużego problemu, natomiast trudno skonstruować sensowny magazynek wymienny mieszczący 100 naboi. Jednocześnie magazynki o dużej pojemności, przykładowo magazynki bębnowe bądź talerzowe, często charakteryzują się skomplikowaną konstrukcją i dużą masą. Inna istotna zaleta taśmy amunicyjnej to dobry stosunek pojemności do masy. Przykładowo 500 naboi przenoszone w taśmach amunicyjnych będzie miało najpewniej mniejszą masę niż 500 naboi przenoszone w wymiennych magazynkach. Stąd też broń zasilana taśmowo to najczęściej broń w której istotna jest duża szybkostrzelność praktyczna, przykładowo karabiny maszynowe. Inne typy broni w których powszechnie stosowane jest zasilanie taśmowe to małokalibrowe armaty automatyczne (działka) stanowiące uzbrojenie pojazdów i granatniki maszynowe (konstrukcje takie jak amerykański Mk 19 i radziecki AGS-17).

 

 

tasma_ogniwka_1m

Ogniwko otwarte taśmy amunicyjnej i ogniwko zamknięte taśmy amunicyjnej. Grafika pochodzi z napisanej przez Stanisława Toreckiego książki „Broń i amunicja strzelecka LWP” (rok wydania 1985).

 

 

tasma_ogniwka_2m

Taśma amunicyjna z ogniwkami zamkniętymi i taśma amunicyjna z ogniwkami otwartymi. Grafika pochodzi z książki „Broń i amunicja strzelecka LWP”.

 

 

skrzynka_amunicyjna_1

Prostopadłościenne skrzynka amunicyjna z „wężowatym” ułożeniem taśmy amunicyjnej. Grafika pochodzi z książki „Broń i amunicja strzelecka LWP”.

 

 

skrzynka_amunicyjna_2m

Owalna skrzynka amunicyjna ze spiralnym ułożeniem taśmy amunicyjnej. Grafika pochodzi z książki „Broń i amunicja strzelecka LWP”.

 

Reklamy
Zasilanie taśmowe, część 1

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

w

Connecting to %s