Strzelba- długość wiązki śrutu

Ostatnio zacząłem zastanawiać się nad strzelbami, a konkretnie nad pewnym zjawiskiem dotyczącym balistyki strzału śrutowego. Zjawisko które mnie zainteresowało to długość wiązki śrutu. Otóż wylatująca z lufy strzelby wiązka śrutu podczas lotu rozciąga się, tym samym im większa jest odległość wiązki śrutu od wylotu lufy, tym większa jest odległość pomiędzy pierwszymi śrucinami wiązki, a ostatnimi śrucinami wiązki. Jednak jaka jest to odległość? Aby poznać odpowiedź na to pytanie zajrzałem do dwóch książek. Pierwsza książka (czy raczej książeczka) to Dubeltówka śrutowa. Autor książki to Henryk Zapolski-Downar. Książka została wydana w 1955 roku. Poniżej cytat i rysunki z tej książki:

 

Wylatujące z lufy śruciny lecą początkowo zwartą masą. Im dalej jednak od lufy, im śruciny są mniejsze, nieprawidłowego kształtu, bo takie bardziej tracą szybkość, im strzelba mniej ostro bije, tym bardziej część śrucin ładunku pozostaje w tyle. Skutkiem tego początkowo zwarta masa śrutu ku końcowi lotu coraz to więcej rozciąga się w kierunku lotu, tworząc figurę nieprawidłowego kształtu stożka zwróconego podstawą ku tyłowi. I dalej od lufy, tym stożek taki bardziej rozciąga się i wydłuża (rys. 16).

dlugosc_wiazki_2

Jeśli stać z boku, oczywiście w bezpiecznym oddaleniu od przedmiotu, w który śrut trafia, usłyszy się w ślad za hukiem strzału uderzenie śrutu. Uderzenie to może być słyszane jako krótkie dające się wyrazić dźwiękiem: trach! lub też jako dłuższe dające się odtworzyć dźwiękiem trrrrrach! Im ten dźwięk jest dłuższy, w tym większej odległości tylne śruciny lecą za przednimi.

dlugosc_wiazki_1

Ponieważ odległość lotu pomiędzy przednimi a tylnymi śrucinami może dochodzić do kilku metrów i przekraczać wielkość rozrzutu, zagadnienie odległości, na jakiej śruciny lecą za sobą, staje się nie mniej ważne od zagadnienia rozrzutu, nie tylko bowiem, przy dużej odległości lotu pomiędzy śrucinami, świadczy, że broń bije tępo, lecz wpływa także bezpośrednio na skuteczność strzału. Mianowicie przy bardzo szybkim locie lub biegu zwierzyny w poprzek do strzelającego, jeśli śruciny tylne lecą zbyt daleko za przednimi, to przy strzale nawet prawidłowym, w zwierzynę będą trafiały śruciny tylko przednie, gdyż zanim dolecą pozostałe, zwierzyna zdąży przemknąć przez linię ostrzału, a nadlatujące śruciny trafią w próżnię.

 

Druga książka do której zajrzałem to Broń śrutowa i technika strzelania. Autor książki to Tadeusz Puchalski. Książka została wydana w 1978 roku. Poniżej rysunek i cytat z tej książki:

dlugosc_wiazki_3

W wyniku różnej prędkości śrucin wystrzelony ładunek śrutu wydłużając się w kierunku strzału przybiera po 10-20 m formę snopa, podobną do stożka zwróconego szerokim końcem do przodu…

…Pierwsze śruciny wiązki śrutowej lecą nieco szybciej, tylne znacznie wolniej. Śruciny grupują się najczęściej wewnątrz wiązki, tutaj jądro wiązki zawiera około 70% ogólnej liczby śrucin ładunku (Haglund-Claesson 1938). Najszybciej dolatują do celu śruciny skupiające się wokół środka tarczy stałej, natomiast znajdujące się bliżej obwodu tarczy osiągają cel znacznie później. Pierwsze mają zatem większą prędkość niż drugie. Stąd wypływa wniosek praktyczny: przed poruszający się cel należy zakładać raczej za dużo niż za mało, ponieważ każde zbyt duże założenie zostaje wyrównane przez podłużne ugrupowanie śrutu w wiązce, które sprawa, że gdy pierwsze śruciny przelecą przed celem- to następne trafią go.

 

Bazując na powyższych cytatach i rysunkach można według mnie uznać że długość wiązki śrutu może być znaczna. Jednocześnie powyższe cytaty wskazują że rozciągniecie się wiązki śrutu może mieć znaczenie praktyczne (związana jest z owym rozciągnięciem między innymi teza, zgodnie z którą podczas strzelania do poruszającego się celu, lepiej dać zbyt dużą poprawkę, niż zbyt małą).

Reklamy
Strzelba- długość wiązki śrutu

2 uwagi do wpisu “Strzelba- długość wiązki śrutu

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

w

Connecting to %s