Lot Gagarina- a jednak Makarow

Jakiś czas temu napisałem wpis o broni jaką mógł mieć na pokładzie statku kosmicznego Jurij Gagarin, podczas swojego słynnego lotu w kosmos (link). Postawiłem wtedy tezę że Gagarin miał na pokładzie albo pistolet TT, albo Pistolet Makarowa. Okazuje się że był to Pistolet Makarowa. Zgodnie z napisaną przez Leszka Erenfeichta monografią Pistoletu Makarowa, zamieszczoną w magazynie Strzał.pl (numer z czerwca 2018 roku), to Makarow był pierwszą stworzoną przez człowieka bronią palną wyniesioną na orbitę. Skoro więc Gagarin miał na pokładzie statku kosmicznego broń palną, to musiał to być pistolet Makarowa (lot Gagarina był pierwszym załogowym lotem kosmicznym, a jednocześnie ów lot był lotem orbitalnym).

Dodam że Leszek Erenfeicht w swojej monografii wspomina o sytuacji, kiedy to Pistolet Makarowa jak najbardziej kosmonautom się przydał. Chodzi o misję Woschod-2 z marca 1965 roku, kiedy to lądownik statku kosmicznego wylądował nie tam, gdzie powinien. Lądownik wylądował w tajdze, stąd też kosmonauci (Paweł Bielajew i Aleksiej Leonow) oczekiwali dwie doby na ekipę poszukiwawczą. Zgodnie z tym co napisał Leszek Erenfeicht, ekipa poszukiwawcza odnalazła kosmonautów, kierując się odgłosem strzałów oddawanych przez kosmonautów z pistoletu. W innych źródłach niż monografia Leszka Erenfeichta można spotkać się też z informacją według której kosmonauci użyli pistoletu aby odstraszać wilki.

Reklamy
Lot Gagarina- a jednak Makarow

Radziecki sposób na broń

Dość często można spotkać się z tezą że radziecka broń, w tym broń strzelecka, charakteryzuje się prostą konstrukcją. Co prawda mam wrażenie że sporo osób przesadza z tą prostotą radzieckiej broni, ale obecnie uważam że coś w tym jest. To znaczy, uważam że faktycznie, w niektórych radzieckich konstrukcjach broni strzeleckiej, widać pewne dążenie do prostoty. Mam na myśli konkretnie to, że w niektórych radzieckich konstrukcjach broni strzeleckiej, dążono do swego rodzaju wielozadaniowości części.

Co mam na myśli pisząc o wielozadaniowości części? Otóż mam na myśli sytuację w której zamiast dwóch oddzielnych części, spośród których każda pełni oddzielne zadanie, można zastosować jedną część, która pełni dwie role. Przykładowo, radziecki pistolet maszynowy PPS-43 z okresu drugiej wojny światowej, miał żerdź sprężyny powrotnej, która pełniła również rolę wyrzutnika (a konkretnie główka ów żerdzi służyła za wyrzutnik). Czyli mamy mniejszą ilość części składowych, co sprzyja prostocie. Dla porządku dodam że wcześniejsza wersja pistoletu maszynowego PPS-43, pistolet maszynowy PPS-42, miał wyrzutnik będący oddzielną częścią względem żerdzi sprężyny powrotnej.

Jednak skrajna wielozadaniowość części to nie pistolet maszynowy PPS-43, lecz Pistolet Makarowa. Otóż w Makarowie sprężyna uderzeniowa pełni aż 7 funkcji! A konkretnie ów sprężyna pełni następujące role: sprężyny uderzeniowej, zatrzasku magazynka, sprężyny odbojowej kurka, sprężyny powrotnej szyny spustowej (a za pośrednictwem szyny spustowej, pełni rolę sprężyny spustowej), sprężyny pozycjonującej dźwigni napinającej (przerywacza) szyny spustowej.

Wyliczanka funkcji jaką pełni sprężyna uderzeniowa Pistoletu Makarowa, bazuje na monografii tej broni, znajdującej się w magazynie Strzał.pl (numer z czerwca 2018 roku). Monografia napisana została przez Leszka Erenfeichta. Dodam że w powyższej wyliczance potrafię doliczyć się nie siedmiu, lecz jedynie sześciu funkcji, jaką pełni sprężyna uderzeniowa Pistoletu Makarowa. Być może Leszek Erenfeicht nie wymienił jednej z funkcji jaką pełni ów sprężyna, a być może w monografii jest literówka i zamiast sześć, napisano siedem. Zresztą, sprężyna uderzeniowa pełniąca 6 zadań to i tak skrajna wielozadaniowość części.

Radziecki sposób na broń

Pistolet Gagarina

12 kwietnia 1961 roku miała miejsce radziecka misja kosmiczna Wostok-1. Misja ta była pierwszym załogowym lotem kosmicznym. Dzięki wspomnianej misji Jurij Gagarin stał się pierwszym człowiekiem w kosmosie. Podczas misji Wostok-1 wykorzystano statek komiczny Wostok 3KA i rakietę nośną Wostok 8K72K. Chyba każdy słyszał o Juriju Gagarinie, ale jednocześnie mało kto słyszał o tym że pierwszy człowiek w kosmosie miał na pokładzie statku kosmicznego pistolet. Pistolet najpewniej został umieszczony na pokładzie statku aby Jurij Gagarin nie był bezbronny po wylądowaniu na jakimś odludziu w ZSRR. Jaki pistolet został wykorzystany podczas pierwszej załogowej misji kosmicznej? Cóż, tego nie wiem, choć stawiam że był to albo radziecki pistolet TT (zwany tetetką) wprowadzony do uzbrojenia w pierwszej połowie lat 30., albo radziecki Pistolet Makarowa (zwany Makarowem) wprowadzony do uzbrojenia na początku lat 50. Tutaj należy pamiętać że broń strzelecka starzeje się stosunkowo wolno, stąd też to że pistolet TT został wprowadzony do uzbrojenia w latach 30., a był używany w ZSRR w latach 60. i później, to nie jest w mojej ocenie nic dziwnego, tym bardziej jeśli spojrzeć jak długo podstawową bronią krótką amerykańskich żołnierzy był pistolet M1911 wprowadzony do uzbrojenia na początku XX wieku. Niezależnie od tego czy Gagarin miał na pokładzie w tetetkę, czy Makarowa, misja kosmiczna Wostok-1 nie była jedyną radziecką misją kosmiczną podczas której na pokładzie statku kosmicznego znajdowała się broń. Na początku lat 80. Sowieci wprowadzili nawet pistolet TP-82 opracowany specjalnie dla kosmonautów. TP-82 pod względem konstrukcji przypominał skrócony dryling. Broń miała dwie lufy śrutowe kalibru 32/70 i jedną lufę kulową dostosowaną do małokalibrowego naboju pośredniego 5,45×39 mm. Do luf śrutowych przeznaczona była zarówno amunicja śrutowa, jak i amunicja sygnałowa, stąd też TP-82 mógł pełnić nie tylko rolę broni przeznaczonej do samoobrony lub polowania, ale również rolę pistoletu sygnałowego. Ładowanie pistoletu TP-82 odbywało się poprzez złamanie broni i odchylenie bloku luf w dół. Co ciekawe, TP-82 wyposażony był w maczetę, która mogła pełnić rolę kolby dostawnej. Aby maczeta mogła pełnić rolę kolby dostawnej, należało przymocować ją do chwytu pistoletowego broni, a jednocześnie na ostrze maczety założyć osłonę. Inną radziecką bronią kosmiczną było działko R-23M Kartiecz kalibru 23 mm, które stanowiło uzbrojenie stacji kosmicznej Salut-3 (oznaczenie wojskowe Ałmaz-2). Jest to jednak temat na oddzielny wpis.

Pistolet Gagarina