Pistolety- kształt kabłąka spustu

pistolet_kablakPo lewej pistolet z zaokrąglonym kabłąkiem spustu (kabłąk w starym stylu). Po prawej pistolet z kanciastym kabłąkiem o pionowej ściance przedniej.

 

Dziś wpis o broni krótkiej, a konkretnie o tym jak ukształtowany jest kabłąk spustu w pistoletach samopowtarzalnych. Wydawać być się mogło że trudno o jakieś niuanse w przypadku kabłąka spustu- ot, kabłąk to kabłąk, osłona spustu i tyle. Okazuje się jednak że nawet w przypadku czegoś tak nieskomplikowanego jak kabłąk spustu, występują swego rodzaju mody i tendencje.

Ale do rzeczy, stare pistolety miały zaokrąglony kabłąk spustu. Jednak w latach 80. pojawiła się moda na kanciaste kabłąki charakteryzujące się pionową ścianką przednią (bądź prawie pionową). Skąd wzięła się moda na kanciaste kabłąki o pionowej przedniej ściance? Otóż przy tego typu kabłąku, podczas strzelania oburącz, strzelec może oprzeć palec wskazujący ręki niestrzelającej, na przedniej ściance kabłąka. Czyli strzelec praworęczny może oprzeć na przedniej ściance kabłąka palec wskazujący swojej lewej ręki. Niektóre pistolety mają wręcz rowki antypoślizgowe umieszczone na przedniej ściance kabłąka spustu.

Tutaj warto zauważyć że niektóre pistolety dorobiły się kanciastego kabłąka dopiero po pewnym czasie. Przykładowo, czechosłowacki pistolet CZ 75 zaprojektowany w latach 70. początkowo miał zaokrąglony kabłąk spustu w starym stylu, dopiero po pewnym czasie dorobił się kanciastego kabłąka. To samo tyczy się włoskiego pistoletu Beretta 92.

Na zakończenie dodam że czasami spotykam się z krytyką kanciastego kabłąka spustu o pionowej przedniej ściance. Otóż podobno badania przeprowadzone przy wykorzystaniu superszybkiej fotografii wykazały, że podczas strzelania oburącz, opierania palca wskazującego ręki niestrzelającej na przedniej ściance kabłąka, nie ma tak naprawdę sensu. Z taką tezą zdarzało mi się spotkać między innymi czytając magazyn Strzał.

 

Pistolety- kształt kabłąka spustu

Nie trzymaj palca na spuście!

Dziś wpis o pewnej zasadzie, która to zwiększa bezpieczeństwo obsługi broni palnej. Ujmując sprawę bardziej konkretnie, wpis jest o zasadzie, zgodnie z którą należy unikać trzymania palca na spuście. Ale do rzeczy, otóż obecnie zasada aby unikać trzymania palca na spuście, jest bardzo mocno spopularyzowana. Według mnie to dobrze- jestem zdania że trzymanie się tej zasady wyraźnie zwiększa bezpieczeństwo obsługi broni. Jednak już jakiś czas temu doszedłem do pewnego interesującego wniosku- otóż jestem zdania że duża popularność zasady, aby unikać trzymania palca na spuście, to tendencja stosunkowo młoda! Ot, kiedyś byłem przekonany że przynajmniej na zachodzie od zawsze unikano trzymania palca na spuście, a tutaj okazuje się że istotna popularność tej zasady to chyba dopiero lata 80.

Poniżej dowód na prawdziwość mojej tezy, zgodnie z którą wiele lat temu, nie trzymano się zasady, aby unikać trzymania palca na spuście. Jest to kadr z amerykańskiego filmu szkoleniowego, zatytułowanego Combat Firing with Hand Guns. Film tyczy się strzelania z broni krótkiej, a konkretnie z pistoletu M1911. Film powstał w 1944 roku.

palec_spust_m

Na powyższym kadrze, po jego lewej stronie, widzimy kursanta.  Natomiast po prawej stronie kadru znajduje się instruktor. Jak widać na załączonym obrazku, nie dość że kursant trzyma palec na spuście, to jeszcze celuje w instruktora! Czyli nie dość że nie została tutaj zastosowana zasada, aby unikać trzymania palca na spuście, to jeszcze nie zastosowano zasady, aby nie celować do czegoś, czego nie chcemy zniszczyć.

Ergo, okazuje się że stosowane współcześnie zasady, mające zmniejszać ryzyko wypadku podczas obsługi broni palnej, nie są odwieczne. Pisałem o tym między innymi we wpisie o podręcznikach strzeleckich porucznika Jerzego Podoskiego. Aby było jasne- nie namawiam nikogo do lekceważenie współcześnie stosowanych zasad. Dzisiejszy wpis to jedynie swego rodzaju ciekawostka historyczna. Dodam że dyskusja o zasadzie, aby unikać trzymania palca na spuście, toczyła się między innymi na forum strzelecka.net.

Nie trzymaj palca na spuście!

Broń palna pod wodą

Dziś wpis o broni palnej, a konkretnie o tym czy broń palna działa pod wodą. Przy czym pisząc o broni palnej, mam na myśli zwykłą broń palną, przeznaczoną do walki na lądzie. Nie mam na myśli konstrukcji specjalnie zaprojektowanych do użycia pod wodą, takich jak pistolet SPP-1 bądź karabinek APS. A zatem- czy zwykła broń palna jest w stania działać pod wodą? Aby odpowiedzieć na to pytanie, przytoczę pewne zdarzanie, jakie miało miejsce w Polsce lat 90.

Otóż w latach 90., na Mazurach, doszło do sytuacji, w której kłusownicy zaatakowali funkcjonariuszy Państwowej Straży Rybackiej. Strażnicy zostali zaatakowani na jednym z mazurskich jezior, kiedy to płynęli łódką. Podczas ataku jeden z kłusowników wciągnął do wody funkcjonariusza i zaczął go topić. Podtapiany funkcjonariusz oddał pod wodą strzał ze swojego pistoletu, lecz strzał nie poskutkował. Podtapiany strażnik oddał więc drugi strzał- tym razem skuteczny. Po oddaniu drugiego strzału napastnik przestał topić strażnika, a następnie owy kłusownik popłynął do brzegu, skąd został zabrany przez swoich kompanów. Jakiś czas później napastnik został znaleziony w szpitalu z raną postrzałową prawego podudzia. Postrzał doprowadził do wieloodłamkowego złamania kości piszczelowej.

Dodam że strażnik uzbrojony był w polski pistolet P-64, czyli 9 mm pistolet wzór 1964. Jest to działająca na zasadzie odrzutu zamka swobodnego broń samopowtarzalna, strzelająca radzieckim nabojem 9×18 mm. Nabój ten określany jest potocznie mianem nabój Makarowa bądź 9 mm Makarow, od Pistoletu Makarowa, który jest najbardziej popularną bronią strzelającą owym nabojem. Trzeba jednak pamiętać że konstruktor Pistoletu Makarowa, Nikołaj Makarow, nie skonstruował naboju 9×18 mm. Nabój został skonstruowany przez Borysa Siemina.

Wróćmy jednak do mazurskiego zdarzania. Sprawa trafiła do sądu, który to zwrócił się z zapytaniem do Wojskowego Instytutu Technicznego Uzbrojenia (WITU), czy możliwe jest oddanie pod wodą dwóch strzałów z pistoletu P-64. Przeprowadzone w WITU doświadczenie wykazało, że zanurzony w wodzie pistolet P-64, przeładowuje się poprawnie po oddaniu strzału. Czyli możliwe jest oddanie pod wodą dwóch strzałów z takiego pistoletu. Dodam że podczas doświadczenia pistolet zanurzony był w wodzie na głębokość 20 centymetrów, a woda miała temperaturę 12 stopni Celsjusza. Jednak obie te informacje raczej nie mają istotnego znaczenia.

Wojskowy Instytut Techniczny Uzbrojenia jednak na tym nie poprzestał. W instytucie postanowiono również sprawdzić, czy pocisk wystrzelony z trzymanego pod wodą pistoletu P-64, jest w stanie doprowadzić do takich obrażeń, jakie występowały u kłusownika. Aby to sprawdzić, najpierw oddano pod wodą strzał z pistoletu P-64, do deski sosnowej o grubości 25 mm. Podczas testu, pomiędzy wylotem lufy pistoletu a deską, była odległość wynosząca 0,5 metra (owe pół metra uznano za maksymalną odległość z jakiej mógł paść strzał oddany pod wodą przez strażnika). W wyniku podwodnego testu pocisk wbił się w deskę na głębokość 12 mm. Następnie testy napowietrzne wykazały że wystrzelony z pistoletu P-64 pocisk, wbijający się w deskę sosnową na głębokość 12 mm, ma prędkość wynoszącą 140 metrów na sekundę i energię kinetyczną 94 Jouli na centymetr kwadratowy. Po zakończeniu testu uznano że taka energia jest wystarczająca do zadania obrażeń występujących u kłusownika. Testy przeprowadzone w WITU potwierdziły więc prawdziwość zeznać strażnika.

Tutaj nadmienię iż czasami uznaje się że aby pocisk był w stanie skuteczne porazić cel żywy, powinien mieć w momencie uderzenia energię kinetyczną wynoszącą co najmniej 150 Jouli na centymetr kwadratowy. Z drugiej jednak strony, za niebezpieczne dla człowieka uważane są już pociski i odłamki, mające energię kinetyczną wynoszącą ponad 19,6 Jouli na centymetr kwadratowy, przy założeniu że masa pocisku bądź odłamka jest nie mniejsza niż 0,2 grama (pocisk z radzieckiego naboju 9×18 mm ma masę wynoszącą około 6 gram).

Reasumując, przynajmniej niektóre wzory lądowej broni palnej są w stanie poprawnie działać pod wodą. Jednocześnie przynajmniej niektóre pociski projektowane pierwotnie do użytku lądowego, zachowują skuteczność podczas strzelania podwodnego, zakładając bardzo małą odległość pomiędzy wylotem lufy a celem.

Na zakończenie, wpis napisałem na podstawie artykułu Strzały pod wodą. Artykuł ten, napisany przez Andrzeja Kowalczyka, zamieszczony został w Magazynie Strzeleckim Colt, numer 5-6 1995.

Broń palna pod wodą

Poprawka Gorłowa

poprawka_gorlowaNa powyższej grafice rysunek oznaczony cyfrą 1 przedstawia osadzenie pocisku w łusce stosowane przed poprawką Gorłowa, natomiast rysunek oznaczony cyfrą 2 przedstawia osadzenie pocisku w łusce charakterystyczne dla naboi opracowanych z uwzględnieniem poprawki Gorłowa.

 

Tym razem wpis o broni strzeleckiej. Wpis ten tyczyć się będzie poprawki Gorłowa. Czym jest poprawka Gorłowa? Otóż to modyfikacja amunicji strzeleckiej będąca nowym sposobem osadzenia pocisku w łusce. Nazwa ów poprawki bierze się od nazwiska rosyjskiego generała, Aleksandra Pawłowicza Gorłowa (Александр Павлович Горлов). Zgodnie z książką Mechanicy i Styliści. Historia i praktyka rewolweru i pistoletu XIX i XX stulecia (autor: Seweryn Bidziński) można przyjąć że poprawkę Gorłowa wprowadzono w 1872 roku.

 

Ale na czym konkretnie polegała poprawka Gorłowa? Otóż strzeleckie naboje scalone sprzed poprawki zbudowane były tak, że do wnętrza łuski, wchodziła jedynie niewielka, tylna część pocisku. Największa średnica pocisku przypadała tuż powyżej górnej krawędzi łuski, przy czym największa średnica pocisku była mniej więcej równa zewnętrznej średnicy górnej części łuski. Ta część pocisku, która wchodziła do wnętrza łuski, miała średnicę mniejszą, od największej średnicy pocisku. Za prowadzenie pocisku w lufie odpowiadała dość krótka część pocisku, znajdująca się tuż przed górną krawędzią łuski. Można powiedzieć że scalona amunicja strzelecka sprzed poprawki Gorłowa charakteryzowała się sposobem osadzenia pocisku w łusce zbliżonym do tego zastosowanego w naboju bocznego zapłonu .22 LR.

 

Amunicja sprzed poprawki Gorłowa miała swoje wady. Po pierwsze, pocisk był stosunkowo słabo osadzony w łusce, stąd też nabój łatwo mógł się rozcalić. Po drugie, ta część pocisku, która odpowiedzialna była za prowadzenie pocisku w lufie, charakteryzowała się niewielką długością i nieoptymalnym, sferycznym kształtem. Zgodnie z tym co pisał Seweryn Bidziński, to właśnie zarzuty odnoszące się do sposobu prowadzenia pocisku w lufie, były powodem wprowadzenia poprawki Gorłowa.

Wprowadzono więc poprawkę Gorłowa. W amunicji skonstruowanej z uwzględnieniem tej poprawki, największą średnicą charakteryzuje się ta część pocisku, która wchodzi do wnętrza łuski. To właśnie ta część pocisku, która wchodzi do wnętrza łuski, odpowiada za prowadzenie pocisku w lufie. Stąd też ta część pocisku, która prowadzi pocisk w lufie, ma większą długość i bliższy optymalnemu kształt (cylindryczny), względem amunicji sprzed poprawki. Dodatkowo w amunicji opracowanej z uwzględnieniem poprawki Gorłowa, większa część pocisku wchodzi do wnętrza łuski, niż w przypadku amunicji przedpoprawkowej. Co oznacza mocniejsze osadzenie pocisku w łusce. Dodam że w nabojach popoprawkowych, górna część łuski ma większą zewnętrzną średnicę od największej średnicy pocisku.

Pojawił się jednak pewien problem. Aby zastosować poprawkę Gorłowa w amunicji starego typu, należało albo zwiększyć średnicę łuski naboju (a przynajmniej średnicę górnej części łuski), albo zmniejszyć średnicę pocisku. Zwiększenie średnicy łuski wymagało zastosowania komory nabojowej o większej średnicy, a zmniejszenie średnicy pocisku wymagało zastosowania lufy o mniejszym kalibrze.

 

Tutaj dochodzimy do zagadnienia kalibru. Otóż poprawka Gorłowa to jeden z czynników powodujących że oznaczania amunicji niekoniecznie oddają rzeczywisty kaliber broni. Przykładowo, istnieje nabój rewolwerowy .38 Special. Ktoś mógł by pomyśleć że .38 oznacza że kaliber broni (średnica pomiędzy polami gwintu) wynosi 0,38 cala, czyli 9,65 mm. Otóż nie. W przypadku amunicji .38 Special, średnica pocisku wynosi 9,1 mm, a średnica przewodu lufy pomiędzy polami gwintu wynosi 8,8 mm. Taka sytuacja ma miejsce, bowiem w przypadku amunicji .38 Special, liczba .38 występująca w oznaczeniu, bierze się z czasów sprzed poprawki Gorłowa. Dodam że w przypadku broni strzelającej nabojem .38 Special, średnica lufy pomiędzy polami gwintu (kaliber broni), jest taka sama, jak w broni strzelającej nabojem .357 Magnum. Powiem więcej, przyjmuje się że rewolwery strzelające nabojem .357 Magnum, mogą strzelać również amunicją .38 Special.

Poprawka Gorłowa

Lot Gagarina- a jednak Makarow

Jakiś czas temu napisałem wpis o broni jaką mógł mieć na pokładzie statku kosmicznego Jurij Gagarin, podczas swojego słynnego lotu w kosmos (link). Postawiłem wtedy tezę że Gagarin miał na pokładzie albo pistolet TT, albo Pistolet Makarowa. Okazuje się że był to Pistolet Makarowa. Zgodnie z napisaną przez Leszka Erenfeichta monografią Pistoletu Makarowa, zamieszczoną w magazynie Strzał.pl (numer z czerwca 2018 roku), to Makarow był pierwszą stworzoną przez człowieka bronią palną wyniesioną na orbitę. Skoro więc Gagarin miał na pokładzie statku kosmicznego broń palną, to musiał to być pistolet Makarowa (lot Gagarina był pierwszym załogowym lotem kosmicznym, a jednocześnie ów lot był lotem orbitalnym).

Dodam że Leszek Erenfeicht w swojej monografii wspomina o sytuacji, kiedy to Pistolet Makarowa jak najbardziej kosmonautom się przydał. Chodzi o misję Woschod-2 z marca 1965 roku, kiedy to lądownik statku kosmicznego wylądował nie tam, gdzie powinien. Lądownik wylądował w tajdze, stąd też kosmonauci (Paweł Bielajew i Aleksiej Leonow) oczekiwali dwie doby na ekipę poszukiwawczą. Zgodnie z tym co napisał Leszek Erenfeicht, ekipa poszukiwawcza odnalazła kosmonautów, kierując się odgłosem strzałów oddawanych przez kosmonautów z pistoletu. W innych źródłach niż monografia Leszka Erenfeichta można spotkać się też z informacją według której kosmonauci użyli pistoletu aby odstraszać wilki.

Lot Gagarina- a jednak Makarow

Radziecki sposób na broń

Dość często można spotkać się z tezą że radziecka broń, w tym broń strzelecka, charakteryzuje się prostą konstrukcją. Co prawda mam wrażenie że sporo osób przesadza z tą prostotą radzieckiej broni, ale obecnie uważam że coś w tym jest. To znaczy, uważam że faktycznie, w niektórych radzieckich konstrukcjach broni strzeleckiej, widać pewne dążenie do prostoty. Mam na myśli konkretnie to, że w niektórych radzieckich konstrukcjach broni strzeleckiej, dążono do swego rodzaju wielozadaniowości części.

Co mam na myśli pisząc o wielozadaniowości części? Otóż mam na myśli sytuację w której zamiast dwóch oddzielnych części, spośród których każda pełni oddzielne zadanie, można zastosować jedną część, która pełni dwie role. Przykładowo, radziecki pistolet maszynowy PPS-43 z okresu drugiej wojny światowej, miał żerdź sprężyny powrotnej, która pełniła również rolę wyrzutnika (a konkretnie główka ów żerdzi służyła za wyrzutnik). Czyli mamy mniejszą ilość części składowych, co sprzyja prostocie. Dla porządku dodam że wcześniejsza wersja pistoletu maszynowego PPS-43, pistolet maszynowy PPS-42, miał wyrzutnik będący oddzielną częścią względem żerdzi sprężyny powrotnej.

Jednak skrajna wielozadaniowość części to nie pistolet maszynowy PPS-43, lecz Pistolet Makarowa. Otóż w Makarowie sprężyna uderzeniowa pełni aż 7 funkcji! A konkretnie ów sprężyna pełni następujące role: sprężyny uderzeniowej, zatrzasku magazynka, sprężyny odbojowej kurka, sprężyny powrotnej szyny spustowej (a za pośrednictwem szyny spustowej, pełni rolę sprężyny spustowej), sprężyny pozycjonującej dźwigni napinającej (przerywacza) szyny spustowej.

Wyliczanka funkcji jaką pełni sprężyna uderzeniowa Pistoletu Makarowa, bazuje na monografii tej broni, znajdującej się w magazynie Strzał.pl (numer z czerwca 2018 roku). Monografia napisana została przez Leszka Erenfeichta. Dodam że w powyższej wyliczance potrafię doliczyć się nie siedmiu, lecz jedynie sześciu funkcji, jaką pełni sprężyna uderzeniowa Pistoletu Makarowa. Być może Leszek Erenfeicht nie wymienił jednej z funkcji jaką pełni ów sprężyna, a być może w monografii jest literówka i zamiast sześć, napisano siedem. Zresztą, sprężyna uderzeniowa pełniąca 6 zadań to i tak skrajna wielozadaniowość części.

Radziecki sposób na broń

Broń strzelecka- kącik czytelnika

Dziś wpis o broni strzeleckiej, a konkretnie o tym jakie książki o tej tematyce polecam. Ale do rzeczy, przyjmijmy czytelniku że nie masz dużej wiedzy o broni strzeleckiej. Przyjmijmy wręcz że Twoja wiedza o broni strzeleckiej jest okołozerowa. Wtedy pojawia się pytanie: od czego zacząć? Jakie książki kupić na początek? Najlepiej oczywiście aby były to książki w języku polskim, napisane przystępnym językiem, łatwo dostępne i tanie. Oto więc mój spis książek które polecam początkującym miłośnikom broni strzeleckiej. Większość z wymienionych przeze mnie książek to pozycje które można bezproblemowo kupić za stosunkowo niewielkie pieniądze. Wszystkie wymienione książki zostały napisane po polsku, przystępnym językiem. Książki wymieniam w kolejności losowej- to nie jest tak że im wcześniej wymieniona pozycja, tym bardziej wartościowa. Zaczynajmy więc!

 

Pozycja pierwsza: Automatyczna broń strzelecka. Autor tej książki to Stanisław Kochański. Książka została wydana w 1991 roku przez wydawnictwo Sigma. Jest to jedna z pierwszych porządnych książek o broni strzeleckiej, jakie przeczytałem. Pozycja naprawdę wartościowa, wręcz kultowa wśród miłośników broni strzeleckiej. Istnieje również wcześniejsza wersja tej książki, zatytułowana Broń strzelecka lat osiemdziesiątych (wydawnictwo Bellona, 1985 rok). Istnieją pewne różnice pomiędzy oboma tytułami, lecz są one w mojej ocenie nieznaczne.

Pozycja druga: Broń i Amunicja strzelecka LWP. Autorem książki jest Stanisław Torecki. Książka została wydana w 1985 roku przez Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej. Oto kolejna świetna pozycja. Polecam, nie tylko miłośnikom tych wzorów broni, które były używane przez ludowe Wojsko Polskie.

Pozycja trzecia: Broń strzelecka wojsk lądowych. Tym razem autorem książki jest Michał Kochański (nie wiem czy był on spokrewniony ze Stanisławem Kochańskim, autorem Automatycznej broni strzeleckiej). Książka została wydana w 1968 roku przez Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej w ramach serii Biblioteka wiedzy wojskowej (BWW). Broń strzelecka wojsk lądowych to pozycja którą przeczytałem dużo później niż dwie wcześniejsza pozycja. Podobnie jak wcześniej wymienione książki, jest to pozycja bardzo, ale to bardzo dobra. Istnieje również wcześniejsza wersja tej książki, zatytułowana Współczesna broń strzelecka (Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1963 rok) i wydana w ramach serii Biblioteka popularnej wiedzy technicznej (seria Sowy). Różnice pomiędzy obiema wersjami książki Michała Kochańskiego są bardzo małe w mojej ocenie.

Pozycja czwarta: Celność broni strzeleckiej. Praktyczny Poradnik. Względem książek wymienionych wcześniej, jest to pozycja stosunkowo młoda, bo z 2007 roku. Książka napisana została przez Jerzego Ejsmonta i wydana przez wydawnictwo Pantera Books. Ów pozycję polecam nie tylko miłośnikom tych wzorów broni gdzie kładziony jest duży nacisk na celność (broń wyborowa), lecz wszelkim miłośnikom broni. Jerzy Ejsmont napisał również inne bardzo dobre książki o broni strzeleckiej (Amunicja i jej elaboracja oraz Balistyka dla snajperów), lecz Celność broni strzeleckiej jest chyba książką najbardziej przystępną spośród jego dzieł.

Pozycja piąta: Podręcznik balistyki. Tym razem pozycja zdecydowanie trudniej dostępna od pozycji wcześniejszych. Autor Podręcznika Balistyki to major Stanisław Rajewski. Podręcznik wydany został w 1947 roku przez Zakłady Graficzne Wojskowego Instytutu Naukowo-Wydawniczego. Podręcznik balistyki to praca którą polecam, bowiem wbrew temu co mogło by się wydawać widząc słowo podręcznik w nazwie, jest to praca napisana przystępnym językiem.

Pozycja szósta: Mechanicy i styliści. Historia i praktyka rewolweru i pistoletu XIX i XX stulecia. Oto kolejna wartościowa, choć trudno dostępna pozycja. Autor książki to Seweryn Bidziński. Książka została wydana w 1996 roku przez wydawnictwo SMB Co. Ltd. Książka ta ma inny charakter niż pozycje wcześniejsze. Mechanicy i styliści to coś co można moim zdaniem określić mianem opowiadania na temat historii broni i jej twórców. Wśród książek o motoryzacji jej odpowiednikiem jest w mojej ocenie książka Dzieje samochodu napisana przez Witolda Rychtera.

 

Na zakończenie, wartościowe książki o broni strzeleckiej to nie tylko te wymienione w moim dzisiejszym wpisie. Jednak to pozycje wymienione w tym wpisie najbardziej zapadły mi w pamięć.

Broń strzelecka- kącik czytelnika